4. Het karakter van God 2

Inleiding

 In de vorige bijbelstudie is besproken dat God heilig, rechtvaardig, naijverig en lankmoedig is. In deze studie gaan we verder met het bestuderen van het karakter van God. God is niet alleen heilig en rechtvaardig, maar Hij is ook liefde, genadig, trouw en goedertieren.

5. God is liefde

- “God is liefde” (1 Johannes 4:8).

Liefhebben is je inzetten voor het welzijn van de ander. Als je liefhebt zoek je het goede voor de ander. Niet slechts wanneer dat uitkomt. Maar ook als dat ten koste van jezelf gaat en je daarvoor offers moet brengen. Juist daaruit, uit het feit dat het je iets kost, blijkt dat je werkelijk liefhebt.

Als je wilt begrijpen wat het betekent dat God liefde is moet je kijken naar het kruis van Christus. God had ons zo lief dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gaf aan het kruis. “Zo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft” (Johannes 3:16). Het koste Hem heel erg veel. Want Zijn Zoon was het meest dierbare wat Hij had.

 De liefde van God is vele malen groter dan de natuurlijke liefde die mensen bezitten. Gods liefde is een bovennatuurlijke liefde. God heeft zelfs zijn vijanden lief. Wij hebben lief wie ons liefhebben (Mattheüs 5:43-47). Maar God had ons lief toen wij nog in onze zonden waren en ons niets van Hem aantrokken. “Want bij hoge uitzondering zal iemand voor een rechtvaardige sterven hoogstens immers heeft iemand de moed om voor de goede mens te sterven. God echter bevestigt Zijn liefde voor ons daarin dat Christus voor ons gestorven is toen wij nog zondaars waren.” (Romeinen 5:7,8) God gaf Zijn Zoon voor hen die Zich niets van Hem aantrokken en Hem vijandig gezind waren (Romeinen 5:10).

Gods liefde voor zondaren

Gods liefde gaat uit naar alle mensen: “Want zo lief heeft God de wereld gehad” (Johannes 3:16). In Jezus is Gods mensenliefde verschenen (Titus 3:4). God is een behouder[1] van alle mensen, in het bijzonder van de gelovigen (1 Timotheus 4:10).

Omdat God liefde is, verlangt Hij naar het behoud van ieder mens. Hij wil niet dat enig mens verloren gaat. “Hij heeft geduld met ons en wil niet dat enigen verloren gaan, maar dat allen tot bekering komen” (2 Petrus 3:9). Hij heeft geen welbehagen in de dood van een goddeloze. Waar God behagen in heeft, is dat een mens zich bekeert en leeft. “Zou ik een welgevallen hebben aan de dood van de goddeloze? luidt het woord van de Here HERE. Niet veeleer hieraan, dat hij zich bekere van zijn wegen en leve?” (Ezechiel 18:23).

God wordt met ontferming bewogen wanneer Hij de nood van de zondaar ziet. “Onze God is een ontfermer” (Psalm 116:5) Nood raakt het hart van God. Het doet God wat. En daar blijft het niet bij, het zet Hem ook aan tot actie. De diepste nood van elk mens is zijn zondeschuld en daar heeft God wat aangedaan door Zijn Zoon naar de aarde te zenden (Johannes 3:16) [2]

Gods liefde voor zijn kinderen

God heeft ieder mens lief. Hij verlangt naar het behoud van alle mensen. God heeft echter in het bijzonder Zijn kinderen lief (Johannes 16:27). Gods oog is speciaal op Zijn kinderen. Net zoals een Vader in het bijzonder zijn eigen kinderen liefheeft. Omdat God ons liefheeft zorgt Hij voor ons (Romeinen 8:32) en voedt Hij ons op (Hebreeën 12:6). Hij draagt ons op Zijn hart en kan ons daarom niet vergeten (Jesaja 49:15).

6. God is genadig

- “genadig is de HEERE” (Psalm 103:8)

- “Hij doet ons niet naar onze zonden en vergeldt ons niet naar onze ongerechtigheden” (Psalm 103:10).

Dat God genadig is betekent dat Hij goed is voor hen die het niet verdienen. God laat bijvoorbeeld zijn zon opgaan over boze en goede mensen (Matth. 5:45). En “Hij doet ons niet naar onze zonden”. Mensen die niets anders dan de hel verdienen, wil Hij toch de hemel geven. Waarom doet Hij dat? Waarom is Hij zo goed voor zondige mensen? Hij doet dat omdat Hij genadig is. Zo is Hij, dat komt uit het hart van God.

Genade is Gods onverdiende goedheid jegens ons. We zijn het niet waard, we hebben het niet verdiend, we hebben er geen recht op en toch geeft God het ons. Een duidelijke illustratie van wat Gods genade inhoudt is de wijze waarop de vader van de verloren zoon met zijn teruggekeerde zoon omging (Lucas 15:18-24). De zoon erkende dat hij nergens meer recht op had en dat hij had gezondigd tegen zijn vader en tegen de hemel. Maar zie, wat de vader deed. Hij vergold hem niet naar zijn ongerechtigheid, integendeel, hij ontving Hem met open armen. Zo is God ook ons genadig geweest. “Maar God die rijk is in barmhartigheid heeft ons door Zijn grote liefde, waarmee Hij ons liefgehad heeft, ook toen wij dood waren door de overtredingen, met Christus levend gemaakt – uit genade bent u zalig geworden” (Efeze 2:4,5)

7. God is getrouw

- “God is getrouw, door Wie u geroepen bent tot de gemeenschap van Zijn Zoon Jezus Christus, onze Heere” (1 Korinthe 1:9).

- “Hij is …. de getrouwe God, die het verbond en de goedertierenheid in acht neemt voor wie Hem liefhebben en Zijn geboden in acht nemen, tot in duizend generaties” (Deuteronomium 7:9).

- “Heere, Uw goedertierenheid reikt tot in de hemel, Uw trouw tot de wolken” (Psalm 36:5)

In plaats van het woord getrouw gebruiken wij in het dagelijks leven het woord trouw. God is getrouw betekent simpelweg dat God trouw is.

Wat houdt Gods trouw in? Als God iets belooft dan doet Hij dat ook (1 Thessalonicenzen 5:24; Romeinen 9:28; Numeri 23:19). Hij komt al zijn beloften na. En als God een band met iemand aangaat, dan komt Hij de verplichtingen die daaruit voortvloeien getrouw na.[3] Zo is God, bij onze bekering, een vader-kind relatie met ons aangegaan[4]. Vanaf dat moment doet Hij alles wat een vader voor een kind behoort te doen (Hebreeën 12:7, Mattheüs 7:11). Omdat Hij trouw is doet Hij dat volledig en van harte en houdt Hij daar niet mee op. Zelfs als wij ontrouw zijn, dan nog blijft Hij getrouw (2 Timotheus 2:13). Hij zal, van zijn kant, alles doen waartoe Hij zich verbonden heeft.

In de praktijk betekent Gods trouw dat Hij ons nooit in de steek zal laten. Hij zal ons in geen enkel geval begeven of verlaten (Hebreen 13:5). God stelt ons niet teleur, Hij zal nooit iemand  beschamen die op Zijn beloften vertrouwt (Romeinen 10:11).[5]

 8. God is waarachtig

& “God is waarachtig, maar ieder mens een leugenaar” (Romeinen 3:4).

God meent wat Hij zegt. Hij is integer. In tegenstelling tot mensen liegt God niet. Hij houdt ons niet voor de gek en speelt geen spelletjes met ons (Titus 1:2; 1 Samuel 15:29). Je kunt op Zijn Woord aan.

 Gods karakter is volmaakt

Je kunt Gods karakter vergelijken met een schitterende diamant met vele facetten. De acht eigenschappen van God die we besproken hebben zijn als de facetten van een diamant die met elkaar de schitterende heerlijkheid van Gods karakter vormen. De ene eigenschap houdt de andere in balans. En de ene eigenschap vult de andere aan. Neem bijvoorbeeld de heiligheid van God. God is heilig en Zijn heiligheid verteert de zondaar, maar God is ook geduldig en genadig. Of neem de prachtige bijbelse balans tussen Gods rechtvaardigheid en Gods liefde. Rechtvaardigheid zonder liefde is hardheid. Liefde zonder rechtvaardigheid is slapheid. God is zowel liefde als rechtvaardig. In het kruis van Golgotha openbaren zich de gerechtigheid van God, die eist dat de zonde gestraft wordt, en de liefde van God, die verlangt naar het behoud van de zondaar.

Gods karakter is volmaakt. Hij is alles wat deugd heet en lof verdient. Hij is alles in volmaakte vorm. Hij is volmaakte liefde, volmaakte trouw, enzovoorts. God is licht en in Hem is in het geheel geen duisternis (1 Johannes 1:5).

God kan zichzelf niet verloochenen

& “Als wij ontrouw zijn, blijft Hij getrouw. Hij kan Zichzelf niet verloochen.” (2 Timotheus 2:13).

De Bijbel zegt dat God Zichzelf niet kan verloochenen. Dat betekent dat Hij niet tegen Zijn eigen karakter in kan gaan. Zo is God bijvoorbeeld getrouw. Omdat God zichzelf niet kan verloochenen kan Hij niet ontrouw zijn. Dat is onmogelijk. Een andere karaktereigenschap van God is Zijn waarachtigheid. Omdat God waarachtig is zegt de Bijbel dat het onmogelijks is dat God liegt: “Waarbij het onmogelijk is dat God zou liegen” (Hebreeen 6:18). Let op het woord onmogelijk, het kan niet. Hetzelfde geldt voor al Zijn andere eigenschappen. God is rechtvaardig en daarom is het onmogelijk dat God iets onrechtvaardigs zou doen. Hij is liefde en daarom is het onmogelijk dat God liefdeloos handelt. Enzovoort.

God kan dus bepaalde dingen niet. Hij kan niet tegen zijn eigen volmaakte karakter in handelen. Zoals God is, zo zal Hij zich ook betonen. Daar kun je op rekenen. Omdat God nooit ontrouw is aan Zichzelf kunnen we in het gebed pleiten op Zijn karakter. In het Oude Testament, vooral in de psalmen, vindt je hier vele voorbeelden van. Bijvoorbeeld in Psalm 143:1 daar lezen we: “Verhoor mij naar Uw trouw, naar uw gerechtigheid” Zie ook Psalm 69:14 en 17. Een prachtig voorbeeld is de  voorbede van Abraham voor Sodom. Abraham pleitte bij God op Gods rechtvaardigheid. Wat hij zei komt hierop neer: “Heere  onschuldigen straffen met de schuldigen is onrechtvaardig. Dat kunt U niet doen, want U bent rechtvaardig. Spaar daarom Sodom.” (Genesis 18:23-25).

 Gods karakter stuurt zijn handelen

God is soeverein, Hij kan doen wat Hij wil. Niemand kan Hem tegenhouden of ter verantwoording roepen.[6] Toch handelt Hij niet in willekeur. God doet waar Hij een welbehagen in heeft, maar Hij blijft wel binnen de grenzen van zijn eigen volmaakte karakter. Daarom zien we in de Bijbel dat God op dezelfde situaties vaak hetzelfde reageert. Bijvoorbeeld, zonde doet Zijn toorn ontbranden, mensen die zich voor Hem verootmoedigen ontvangen genade en hoogmoedigen weerstaat Hij.

 

[1] Behouder is een ander woord voor Redder, Heiland. In het Grieks staat het woord soter. Dat betekent redder, verlosser, heiland.

[2] De Heere Jezus is het beeld van de onzichtbare God. Als we Jezus zien, zien we God. Door het leven van Jezus te bestuderen kunnen we leren dat God een ontfermer is. We lezen in de evangeliën dat Jezus met ontferming  bewogen werd over de nood van de mensen (Mattheus 9:36, 14:14, 20:34, Lucas 7:13). Zie hoe Hij over Jeruzalem weende, let op zijn verzuchting: “Jeruzalem, Jeruzalem, …..hoe vaak heb ik uw kinderen willen bijeen brengen …. maar gij hebt niet gewild” (Mattheus 23:37).

[3] In het oude testament wordt vaak gesproken over Gods goedertierenheid. “Mijn goedertieren God zal mij te hulp komen” (Psalm 59:11). De basisbetekenis van het woord goedertierenheid is loyaliteit. God is loyaal. Hij komt van harte en volledig elke verplichting na die Hij aangegaan is. Dit ligt dicht tegen Gods trouw aan. Gods goedertierenheid wordt vaak in één adem genoemd met Gods trouw (Genesis 24:27; Psalm 25:10; Micha 7:8).

[4] We zijn door het geloof kinderen van God geworden (Galaten 3:26). We hebben de Geest van het zoonschap ontvangen die in ons roept: Abba Vader (Romeinen 8:15; Galaten 4:6). God behandelt ons als zonen (Hebreeën 12:7 ). Hij doet getrouw alles wat een liefhebbende vader voor zijn kinderen behoort te doen.

[5] Nog twee mooie teksten over Gods trouw. Omdat God trouw is zal Hij  het goede werk dat Hij in ons begonnen is afmaken (Filippenzen 1:6). En Hij zal er voor zorgen dat het voor ons nooit te moeilijk wordt (1 Korinthiers 10:13).

[6] Zie punt 4 van Bijbelstudie 2 “De persoon van God”.